NẤM NGỌC HƯƠNG THIỀN
Huyền Lam
Miền Tây bắc Hoa Kỳ
núi rừng hùng vĩ, nơi đây mưa nhiều do gần Thái Bình Dương. Cũng chính vì yếu
tố thiên nhiên này, rừng núi ở đây có vô số loài nấm mọc, trong đó có loài cực
kỳ quý hiếm. Là thành viên của Hiệp hội Nấm rừng, người viết thường có những
chuyến đi khảo sát. Trong một lần dừng chân tại thị trấn nhỏ dưới rặng núi
Cascade, khi tiếp xúc người dân địa phương để tìm hiểu đặc chủng nấm trong
vùng, người viết được kể cho nghe về câu chuyện một thiền sư sống đơn độc giữa
núi rừng. Người viết xin ghi lại câu chuyện đầy xúc cảm này như một món quà
xuân dành tặng quý độc giả.
![huyen lam1](namngochuongthien_files/image001.jpg)
Mô phỏng căn nhà cabin mà ông Ken sinh sống
Thị trấn Ran nhỏ bé, khoảng vài trăm cư dân, nằm giữa rừng già
đại ngàn, không xa lắm là dãy núi Cascade hùng vĩ mùa đông phủ tuyết. Mười năm
trước, dân nơi đây bàn tán về người đàn ông tuổi ngoài 70 nhưng dáng dấp khỏe
mạnh, nhân cách nhẹ nhàng vi diệu như một ông tiên. Cứ mỗi độ hoa lê rừng nở
trắng xóa trên triền núi, người dân lại thấy ông lái chiếc xe pickup cũ từ
đường mòn trên núi cao vào trung tâm thị trấn rồi dừng tại nhà dưỡng lão dành
cho người nghèo. Mỗi tuần ông đến đây hai lần, từ sáng sớm cho đến chiều. Ông
nấu cho người già ăn, đánh dương cầm cho người già nghe, chỉ cho họ cách đi,
cách ngồi, cách thở. Mà lạ thay, ông làm việc gì cũng chậm rãi nhưng đầy năng
lượng tươi vui. Mỗi lần có ông, nhà dưỡng lão bừng lên sức sống, được thay
luồng khí mới. Các cụ già ánh mắt rạng ngời, nụ cười rạng rỡ như những đóa hoa
vừa được tưới tẩm tình thương. Khi lá rừng chuyển sang màu vàng cũng là lúc
người dân thị trấn không còn thấy ông nữa. Các cụ già cố gắng làm theo lời ông
chỉ dẫn để cuộc sống an lạc, tâm linh hơn. Nhưng không có ông, nhà dưỡng lão
như mất đi lò sưởi ấm mùa đông, trở nên trầm buồn lạnh lẽo. Các cụ già từng
ngày nhìn ra khung cửa sổ giữa màu tuyết trắng mênh mông lại mỏi mắt trông chờ
những cánh hoa lê rừng nở trắng.
***
Ông Ken từng thọ giáo, học thiền, học Phật nhiều năm từ Đức Dalai Lama, Thiền
sư Suzuki. Ông vốn là nhà khoa học nghiên cứu về tác động môi trường từ chất
thải hóa học do con người tạo ra. Một hôm đọc tập san chuyên ngành Khoa học Môi
trường, trong đó có bài nói về triết lý Phật giáo nhấn mạnh đến mối tương quan,
tương tức của vạn vật đã làm ông ngạc nhiên về tính khoa học của một tôn giáo
mà trước đây ông cho là quá cổ xưa lạc hậu. Ông không ngờ từ ngàn
xưa tôn giáo ấy đã biết quý trọng cây cỏ mọi loài sinh linh và chỉ ra mối liên
hệ mật thiết cần bảo vệ. Từ đó ông tìm hiểu về Phật giáo nhiều hơn. Ông đã trải
qua từ ngạc nhiên này đến ngạc nhiên khác khi nghiên cứu kho tàng kinh điển bao
la của đạo Phật. Ông quyết định trở thành người con Phật sau chuyến du hành
sang Dharamshala - Ấn Độ dự khóa tu do ngài Dalai Lama giảng dạy.
Trước khi về hưu, ông tìm mua khu đất rừng rộng mấy mươi ha trên triền núi dãy
Cascade miền Tây bắc Hoa Kỳ. Ông cho dựng căn nhà nhỏ làm bằng cây rừng thô
ghép lại (cabin). Đây là ước mơ bao năm của ông có được nơi yên tĩnh, hoang dã
để tu tập và viết những bài nghiên cứu cho các tạp chí Phật giáo bằng Anh ngữ.
Dù đã về hưu nhưng ông rất tinh tấn, năm giờ sáng ông thức dậy pha trà, đốt nén
hương ngồi thiền. Sau buổi ăn sáng, ông thiền hành, thả bộ theo con suối bên
hông nhà xuống cánh rừng sồi phía dưới. Trong một buổi thiền hành cuối thu,
ngồi nghỉ chân bên bờ suối ngắm nhìn cánh rừng ngợp lá vàng bay trước mặt, ông
thấy mấy chú sóc từ trên cây leo xuống, vừa đi chậm rãi vừa đánh hơi thảm lá
vàng dưới đất. Chợt chúng dừng chân, moi lên dưới thảm lá mục những viên củ
rừng to bằng trứng chim cút, có viên to bằng quả chanh rồi đem về tổ trên cây
cao cất giấu. Tò mò, ông tới nơi chúng đào, dùng nhánh cây rừng khơi xung
quanh, vài viên củ rừng trăng trắng hiện ra. Ông đưa lên mũi, thoang thoảng mùi
hương nhẹ phảng phất. Như không tin vào thính giác mình, ông đem xuống bờ suối
dùng hòn đá có góc cạnh bén cắt đôi, hương thơm theo vết cắt lan tỏa đậm đà,
một thứ hương không nồng, không nặng, rất nhẹ nhàng tinh tế dễ chịu. Ông
Ken thầm thốt lên: - Nấm truffle.
Ông không ngờ cánh
rừng do mình làm chủ có loại nấm vô cùng quý hiếm này, mỗi ký được bán lên tới
cả 5-10 ngàn USD. Đây là loài thực phẩm mắc nhất thế giới. Ông quay lại chỗ sóc
đào, lượm thêm một viên nấm rồi tiếp tục thiền hành trở về nhà. Sau khi rửa
sạch, ông thành kính bỏ viên nấm vào dĩa dâng lên bàn thờ Phật như dâng lên
viên ngọc quý báu ban tặng từ đất trời. Suốt ngày đó, ông vẫn làm những công
việc bình thường, mỗi khi ý niệm truffle phấn khích nổi lên, ông theo dõi hơi
thở, điều tâm thanh tịnh trở lại. Hôm sau, thay vì thắp nhang lễ Phật
trước khi ngồi thiền như thường lệ, ông cắt một phần viên nấm thành những lát
mỏng thay thế mùi nhang. Trong thiền phòng giữa không gian yên tĩnh núi rừng
trùng điệp, mùi hương nấm nhẹ nhàng lan tỏa. Khi hơi thở đã rất nhẹ rất sâu,
tâm đã lắng đọng trong sáng, ông Ken bắt đầu suy nghĩ phải làm gì với kho báu
giữa rừng già? Ông đã bỏ tất cả để tìm đến chốn này, tiền hưu trí hàng tháng
ông dùng chỉ một phần rất nhỏ, hầu hết gởi tặng các tu viện, cơ sở thiện
nguyện. Không khéo cánh rừng này sẽ đốt tan công phu tu tập của ông, trở thành
nơi tranh chấp gây tạo ác nghiệp.
***
Mùa thu khi lá phong, lá sồi chuyển sang màu vàng cam rực rỡ
cũng là lúc ông Ken bắt đầu thu hoạch truffle. Đối với người chuyên môn tìm
loại nấm quý này, họ luôn sử dụng chó hoặc heo để phát hiện những viên nấm được
giấu kín dưới lớp thảm mục rừng. Riêng ông Ken cách tìm nấm cũng không khác chi
hành thiền. Mỗi ngày ông thiền hành đến cánh rừng, chọn
một chỗ khác hôm qua, ngồi xuống hít thở khí trời, nghe tiếng chim hót líu lo,
nhìn những chú sóc nhỏ chạy tung tăng tìm nấm. Ông chờ chúng lấy xong, tới chỗ
chúng đào lấy những viên nấm còn sót lại xung quanh. Loài sóc đã quen hình dáng
ông bao năm qua nên không hề có chút sợ hãi. Từ ngày thấy ông “mót” nấm mà
không tranh giành với chúng, loài sóc hiểu được. Chúng thương ông, đào nhiều
nơi nhưng lấy đi rất ít, như làm dấu giúp ông thu hoạch tốt hơn.
Mùa nấm truffle kéo dài 2 tháng, bắt đầu từ cuối tháng 9 đến cuối tháng 11. Mỗi
tuần ông Ken thu hoạch được vài ký, ông bán hết cho nhà thu mua, chỉ giữ lại
một ít thay nhang cúng Phật mỗi sáng ngồi thiền. Ông gởi trọn số tiền bán nấm
thông qua trương mục vô danh cho viện dưỡng lão dưới chân núi nơi ông thường
làm việc thiện nguyện.
***
![huyen lam3](namngochuongthien_files/image002.jpg)
Mô phỏng hình ảnh ông
Ken đánh dương cầm
cho người già tại viện dưỡng lão
Mùa xuân năm ấy, khi hoa lê rừng nở trắng trên triền núi, các cụ
già trong viện dưỡng lão lại háo hức chờ đón ông Ken. Một tuần qua, hai tuần
qua, hoa lê đã rụng tàn, màu xanh lá rừng đã trỗi dậy nhưng ông Ken vẫn không
xuất hiện. Người dân thị trấn Ran xôn xao bàn tán không biết chuyện gì đã xảy
ra trên núi cao. Họ vận động chính quyền địa phương cùng cư dân dành một ngày
cuối tuần lên núi tìm hiểu sự tình. Sáng sớm, đoàn xe vài chục chiếc chậm rãi theo con đường mòn gồ
ghề đầy sỏi đá tiến vào dãy núi Cascade. Trên con đường độc đạo hoang vu, giữa
lưng chừng núi, căn nhà gỗ đơn sơ đậm nét dưới ánh mặt trời. Viên cảnh sát thị
trấn (Sheriff) dẫn đầu cho xe dừng lại, đi bộ đến căn nhà có nhiều cỏ dại mọc
cao như báo hiệu đã lâu không ai chăm sóc. Viên cảnh sát gõ nhẹ cửa nhiều lần
nhưng không tiếng trả lời. Bỗng người dân đi theo hốt hoảng la lên bên cánh cửa
sổ hông nhà:
- Coi kìa! Có phải ông Ken?
Phía sau khung kiếng bụi mờ, một thân thể bất động da nhăn khô đang ngồi trước
tượng Phật cổ xưa. Viên cảnh sát phá vội ổ khóa cánh cửa ra vào: Mùi hương thơm
từ trong nhà thoát ra làm mấy chục cư dân thị trấn Ran ngạc nhiên trầm trồ.
Bước vào trong, bên cạnh thân thể khô cứng đang nhập định còn có nhiều khay
đựng đầy nấm truffle thái mỏng đã khô nhưng vẫn tỏa mùi hương ngào ngạt. Người
ta tìm thấy tờ di chúc để lại trên bàn Phật, ông hiến tặng toàn bộ đất đai tài
sản cho viện dưỡng lão, đồng thời tiết lộ điều bí mật được giữ kín lâu nay về
cánh rừng có nấm truffle. Ông cẩn thận ghi chép điều kiện bắt buộc để nhận tài
sản là phải có một ủy ban giám sát khai thác nấm truffle theo cách ông làm: Tôn
trọng và bảo vệ loài sóc trước khi thu hoạch cho loài người vì chúng là chủ
nhân đầu tiên kho báu này.
Mọi người không ngờ chính ông là nhà hảo tâm vô danh đóng góp tài chánh duy trì
viện dưỡng lão nhiều năm qua! Ngày làm lễ hỏa thiêu rải tro bên bờ suối
theo lời ông dặn trong di chúc, thị trấn Ran hầu như tham dự không thiếu một
người. Từ cậu bé nhà nghèo bỏ báo buổi sớm mai cho đến cụ già trong viện dưỡng
lão đều được giúp đỡ phương tiện lên núi. Lần đầu tiên cư dân thị trấn Ran gắn
bó chăm sóc lẫn nhau như đại gia đình. Đoàn xe hơn trăm chiếc chậm chạp trên
con đường gồ ghề tiễn ông đi. Cư dân khóc sướt mướt, thương mến cảm phục một
nhân cách vi diệu sống trọn đời không những cho tha nhân mà ngay cả muôn loài.
Huyền Lam (Hoa Kỳ)
(Giác Ngộ Xuân Ất Mùi)
May the Lord Bless You and
continually fill your
heart with His love